OSNIVANJE I MISIJA CENTRA
Javna ustanova „Memorijalni centar Republike Srpske“ osnovana je 30. maja 2024. godine odlukom Vlade Republike Srpske u ime Republike. Centar je definisan kao centralna memorijalna ustanova čija je primarna funkcija obezbjeđivanje opšteg i nacionalnog interesa Republike Srpske u domenu kulture pamćenja, istraživanja i edukacije.
Osnivanjem Centra, Republika Srpska je dobila instituciju posvećenu trajnom očuvanju kolektivnog pamćenja i objektivnom prikazivanju istorijskih činjenica.
Osnovni cilj Memorijalnog centra je da postane moderan, dinamičan i pristupačan centar saznanja, učenja, sjećanja i obrazovanja. Ova vizija se realizuje kroz muzejske i galerijske postavke, multimedijalne i interaktivne sadržaje, naučne konferencije, tribine, edukacije i izdavaštvo.
Vizuelni arhiv srpskog stradanja predstavlja jedinstven i sistematizovan koncept digitalne baze audio-video svjedočanstava o stradanju srpskog naroda i jedan je od najznačajnijih segmenata rada Memorijalnog centra Republike Srpske. Ovaj segment rada proistekao je iz djelovanja nevladine organizacije „Vizuelni arhiv srpskog stradanja“, u okviru koje su postavljeni temelji sistematskog prikupljanja, arhiviranja i očuvanja ličnih svjedočenja, istorijske građe i kulture pamćenja na stradanje srpskog naroda tokom 20. vijeka.
RAZVOJ I STUDIJSKI CENTRI
Od svog osnivanja, Memorijalni centar Republike Srpske razvio je široku infrastrukturu terenskog i istraživačkog rada kroz mrežu od 13 studijskih centara širom Republike Srpske. Studijski centri predstavljaju regionalne tačke za prikupljanje arhivske građe, snimanje svjedočanstava, saradnju sa porodicama žrtava i lokalnim zajednicama, kao i razvoj kulture pamćenja na prostoru Republike Srpske.
U okviru rada Centra do sada je snimljeno i prikupljeno više od 1500 audio-vizuelnih svjedočanstava, dok je geografski obrađeno više od 115 mjesta o kojima svjedoci govore kroz lična iskustva, borbu, stradanja, progone, logore, ratne zločine i život srpskog naroda tokom Odbrambeno-otadžbinskog rata.
Cilj prikupljenih svjedočanstava jeste trajno očuvanje ličnih sjećanja i istorijskih činjenica, stvaranje pouzdane arhivske i naučne baze za buduća istraživanja, kao i razvoj obrazovnih, muzejskih i dokumentarnih sadržaja koji će doprinijeti kulturi pamćenja i očuvanju nacionalnog identiteta Republike Srpske.
ARHIVA I DOKUMENTACIJA
Memorijalni centar je započeo otkup i sistematizaciju arhivske građe, čime se osigurava trajno čuvanje izvornih dokumenata ključnih za istorijska istraživanja.
Svi podaci i materijali prikupljeni tokom intervjua i istraživanja čuvaju se uz najviši stepen zaštite, na više fizičkih lokacija i serverskih sistema, što garantuje bezbjednost i dugotrajnost sadržaja.
SARADNJA I MREŽA PARTNERA
Memorijalni centar Republike Srpske razvio je široku mrežu institucionalne i društvene saradnje sa organizacijama, udruženjima, naučnim ustanovama, lokalnim zajednicama i institucijama koje se bave kulturom pamćenja, zaštitom istorijskog nasljeđa i očuvanjem svjedočanstava o stradanju srpskog naroda.
Saradnja je uspostavljena sa brojnim partnerima u Republici Srpskoj i Republici Srbiji, kroz zajedničke projekte, terenska istraživanja, arhiviranje građe, organizaciju izložbi, naučnih skupova, edukativnih programa i aktivnosti usmjerenih ka očuvanju kulture pamćenja.
Poseban značaj ima saradnja sa porodicama poginulih i nestalih, udruženjima proisteklim iz Odbrambeno-otadžbinskog rata, kao i lokalnim zajednicama koje pružaju podršku u prikupljanju svjedočanstava i očuvanju istorijske građe sa prostora na kojima su Srbi stradali tokom 20. vijeka.
Kroz razvoj partnerske mreže i saradnju sa srodnim institucijama, Memorijalni centar Republike Srpske gradi osnovu za sistematično istraživanje, dokumentovanje i predstavljanje istorijskog iskustva i stradanja srpskog naroda.
