{"id":1746,"date":"2025-10-07T06:05:44","date_gmt":"2025-10-07T06:05:44","guid":{"rendered":"https:\/\/memorijalnicentarrs.com\/?post_type=history_context&p=1746"},"modified":"2026-05-18T07:37:46","modified_gmt":"2026-05-18T07:37:46","slug":"prve-civiline-i-vojne-zrtve","status":"publish","type":"history_context","link":"https:\/\/memorijalnicentarrs.com\/srl\/istorijski-kontekst\/prve-civiline-i-vojne-zrtve\/","title":{"rendered":"Prve civilne i vojne \u017ertve"},"content":{"rendered":"

Prvi zlo\u010dini nad srpskim stanovni\u0161tvom na teritoriji koju je obuhvatala nekada\u0161nja Socijalisti\u010dka Republika Bosna i Hercegovina zabilje\u017eeni su u ljeto i jesen 1991. godine. Prva \u017ertva zlo\u010dina, zabilje\u017eena u zvani\u010dnim podacima, bila je Anka Zec (1934), koja je ubijena 13. septembra 1991. godine, oko 13 \u010dasova, u op\u0161tini Bosanska Dubica, prilikom granatiranja sa teritorije Hrvatske. Samo tri dana kasnije, 16. septembra 1991. godine, u mjestu Klakar Gornji, u op\u0161tini Bosanski Brod, oko 7 \u010dasova i 30 minuta, tako\u0111e granatom ispaljenom sa prostora Republike Hrvatske, ubijen je Vojislav Goranovi\u0107. Njih dvoje bili su civilne \u017ertve koje su ubijene dok ratna dejstva jo\u0161 nisu ni bila po\u010dela na teritoriji BiH.<\/p>\n

Prvi oru\u017eani sukobi u Hercegovini<\/h2>\n

Na drugom kraju teritorije, na jugu BiH, na podru\u010dju Trebinja, kao i na prostoru zapadnohercegova\u010dkih op\u0161tina, nakon sukoba hrvatskih separatisti\u010dkih snaga i JNA u Hrvatskoj, de\u0161avaju se prvi ozbiljni sukobi na teritoriji BiH. Samo u prvom napadu na Ivanicu, u trebinjskoj op\u0161tini, 1. oktobra 1991. godine, ubijeno je devet vojnika JNA. Tog i narednog dana, na grani\u010dnoj teritoriji op\u0161tina Trebinje i Dubrovnik, u borbama je poginulo jo\u0161 18 vojnika JNA.<\/p>\n

Sarajevski zlo\u010din nad srpskim svatovima \u2013 uvod u rat<\/h2>\n

Zlo\u010din koji je, po mnogim istra\u017eiva\u010dima, obilje\u017eio po\u010detak otvorenih sukoba kao kulminaciju politi\u010dke krize, desio se pola godine kasnije u Sarajevu, glavnom gradu Bosne i Hercegovine, \u010dime je pokazano Srbima da je njihov nacionalni identitet smetnja u budu\u0107oj samostalnoj BiH.<\/p>\n

Toga 1. marta 1992. godine, drugog dana neustavnog muslimansko-hrvatskog referenduma kojim se ignorisalo izja\u0161njenje srpskog naroda o ostanku u Jugoslaviji, referenduma o tzv. nezavisnosti BiH, do\u0161lo je do ubistva na Ba\u0161\u010dar\u0161iji, u starom dijelu grada, kada su muslimanski ekstremisti napali srpske svatove. Tom prilikom je, kod pravoslavne crkve \u2014 jednog od najstarijih vjerskih objekata na teritoriji \u010ditave BiH \u2014 ubijen Nikola Gardovi\u0107, mlado\u017eenjin otac. Po kasnijem sopstvenom priznanju, ubio ga je Ramiz Delali\u0107 \u0106elo, pripadnik paravojnih secesionisti\u010dkih muslimanskih snaga, koji je kasnije i nagra\u0111ivan od najvi\u0161eg muslimanskog rukovodstva. Ovo ubistvo izazvalo je krizu ve\u0107ih razmjera i prve barikade i najavilo otvorene sukobe u gradu Sarajevu.<\/p>\n

\n
\n

Izvori i literatura:<\/strong><\/h4>\n
    \n
  • \u0420\u0435\u043f\u0443\u0431\u043b\u0438\u043a\u0430 \u0421\u0440\u043f\u0441\u043a\u0430 \u0443 \u041e\u0434\u0431\u0440\u0430\u043c\u0431\u0435\u043d\u043e-\u043e\u0442\u0430\u045f\u0431\u0438\u043d\u0441\u043a\u043e\u043c \u0440\u0430\u0442\u0443<\/em>, \u0420\u0426\u0418\u0420\u0417, \u0411\u0430\u045a\u0430 \u041b\u0443\u043a\u0430 2017, 331-497.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>","protected":false},"featured_media":2900,"template":"","srodno":[116],"class_list":["post-1746","history_context","type-history_context","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","srodno-prvi-zlocini-u-ratu"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/memorijalnicentarrs.com\/srl\/wp-json\/wp\/v2\/history_context\/1746","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/memorijalnicentarrs.com\/srl\/wp-json\/wp\/v2\/history_context"}],"about":[{"href":"https:\/\/memorijalnicentarrs.com\/srl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/history_context"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/memorijalnicentarrs.com\/srl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/memorijalnicentarrs.com\/srl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"srodno","embeddable":true,"href":"https:\/\/memorijalnicentarrs.com\/srl\/wp-json\/wp\/v2\/srodno?post=1746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}